daynivo-kiosk-os/README.md

# Daynivo Kiosk OS

Lichte, onderhoudbare kioskdistributie voor de Raspberry Pi 3 (Model B/B+)
op basis van Raspberry Pi OS Lite 32-bit (Bookworm of Trixie). Na het
opstarten toont Chromium fullscreen één HTTPS-pagina. Beheer gaat via de
webinterface **Daynivo Kiosk Manager** op `http://kiosk.local:8080`.

- Geen desktopomgeving: alleen een minimale X-server plus Chromium.
- Herstelt zichzelf: browsercrashes, een vastgelopen pagina, netwerkuitval
  en stroomuitval.
- Geen standaardwachtwoorden: de eerste beheerder claimt het apparaat met
  een setupcode die op het scherm staat.
- Netwerkwijzigingen met automatische rollback.
- Geen klantspecifieke code: alles per klant staat in
  `/etc/daynivo-kiosk/config.json` en kan bij uitrol via de bootpartitie
  worden meegegeven.

De architectuur en de veiligheidskeuzes staan in
[`docs/ARCHITECTURE.md`](docs/ARCHITECTURE.md). De testprocedure op echte
hardware staat in [`docs/HARDWARE-TEST.md`](docs/HARDWARE-TEST.md).

## Snel aan de slag

### Optie A — kant-en-klare image

1. Download de nieuwste `*-daynivo-kiosk-os-*.img.xz` bij de
   [releases](https://git.rothman.nl/rothman/daynivo-kiosk-os/releases),
   of bouw hem zelf (zie hieronder).
2. Schrijf hem met **Raspberry Pi Imager** (*Eigen image gebruiken*) of
   **balenaEtcher** naar een microSD-kaart van 16 GB of groter.
3. Optioneel, in Raspberry Pi Imager → *OS-aanpassingen*: wifi, gebruiker
   met wachtwoord en/of SSH-sleutel, tijdzone. Zonder aanpassingen heeft de
   image **geen** bruikbaar wachtwoord en staat SSH uit.
4. Optioneel: zet een `daynivo-config.json` op de bootpartitie (zie
   [Uitrol bij meerdere klanten](#uitrol-bij-meerdere-klanten)).
5. Start de Pi. Bij de eerste boot wordt de rootpartitie automatisch
   vergroot tot de hele SD-kaart. Daarna verschijnt een setupscherm met de
   setupcode en het adres van de beheerinterface.
6. Open `http://kiosk.local:8080` (of het getoonde IP-adres), voer de
   setupcode in en kies een uniek beheerderswachtwoord.

### Optie B — installeren op een bestaande Raspberry Pi OS Lite

Vereist: Raspberry Pi OS Lite Bookworm of Trixie met NetworkManager (de
standaard sinds Bookworm).

```bash
curl -fsSL https://daynivo.nl/kiosk/install.sh | sudo bash -s -- \
  --url "https://schermen-ijsselflat.voxip.nl" --name "IJsselflat" --hostname ijsselflat
```

`install-online.sh` (dat is wat daynivo.nl serveert, en het hangt ook bij
elke release) haalt de nieuwste release op, controleert de SHA-256, pakt hem
uit in `/opt/daynivo-kiosk-os/<versie>` en draait daar `install.sh`. Git is
niet nodig. Vanuit een clone kan het ook:

```bash
git clone https://git.rothman.nl/rothman/daynivo-kiosk-os.git
cd daynivo-kiosk-os
sudo ./install.sh --url "https://schermen-ijsselflat.voxip.nl" --name "IJsselflat" --hostname ijsselflat
```

Alle opties zijn optioneel. Het script installeert de benodigde pakketten,
maakt de gebruikers `kiosk` en `daynivo` aan, installeert de services en
start de kiosk. Aan het eind toont het de setupcode.

Draaide hier eerder de Daynivo-kiosk (`raspberry-pi/install-kiosk.sh` uit
de Daynivo-repository)? Dan neemt `install.sh` de display-URL (inclusief
`?token=`) automatisch over en schakelt `display-kiosk.service` uit.

### Updaten

In de webinterface onder **Systeem → Software-updates**: *Nu controleren*,
*Bijwerken naar …*, en het vinkje **Automatisch bijwerken**. Elke nacht
tussen 03:00 en 05:00 (`daynivo-kiosk-update.timer`) kijkt de kiosk of er een
nieuwe release is; met het vinkje aan installeert hij die meteen. Dat werkt
ook op een apparaat dat met de image of vanuit een clone is geïnstalleerd.
Vanaf de commandoregel:

```bash
sudo /usr/lib/daynivo-kiosk/daynivo-kiosk-updater --check     # alleen kijken
sudo /usr/lib/daynivo-kiosk/daynivo-kiosk-updater --install   # nieuwste release installeren
```

De updater installeert alleen een nieuwere versie met een kloppende
checksum, pakt hem uit in `/opt/daynivo-kiosk-os/<versie>` (de laatste twee
blijven bewaard) en draait daar `update.sh --no-pull`. Vanuit een clone kan
het ook met git:

```bash
cd daynivo-kiosk-os
sudo ./update.sh          # git pull --ff-only + back-up van /etc/daynivo-kiosk + install.sh --upgrade
```

Een update overschrijft nooit bestaande configuratie of het
beheerderswachtwoord. Back-ups staan in `/var/backups/daynivo-kiosk-*.tar.gz`
(de laatste vijf). Op een apparaat met de image staat de broncode in
`/usr/src/daynivo-kiosk`. Clone de repository voor updates naar een eigen map,
of pak een release uit en draai daar `sudo ./update.sh --no-pull`.

### Van de VoxIP-namen naar Daynivo

Kiosks tot en met versie 1.2.x gebruiken nog de oude namen: services
`voxip-kiosk-*`, mappen `/etc/voxip-kiosk`, `/var/lib/voxip-kiosk*` en
`/usr/lib/voxip-kiosk`, en de gebruiker `voxip`. De eerste update naar een
nieuwere versie zet zo'n kiosk eenmalig over, gewoon via de webinterface of
's nachts automatisch:

- services, programma's en instellingen krijgen de `daynivo-`-namen; de oude
  services worden uitgeschakeld en verwijderd;
- configuratie, beheerderswachtwoord, browserprofiel (offline-cache), logs en
  updatestatus verhuizen naar de `daynivo-`-mappen; de oude mapnamen blijven
  als verwijzing bestaan;
- de gebruiker `voxip` wordt `daynivo`, met hetzelfde uid, zodat alle
  bestanden hun eigenaar houden;
- de netwerkprofielen `voxip-eth0`/`voxip-wlan0` worden `daynivo-eth0`/
  `daynivo-wlan0` (niet zolang er een netwerkwijziging op bevestiging wacht;
  dan bij de volgende update);
- wie in de Kiosk Manager was ingelogd, moet één keer opnieuw inloggen.

Op de bootpartitie blijven `voxip-config.json`, `voxip-authorized_keys` en
`voxip-network-reset` werken, net als de opdracht `voxip-kiosk-ctl`. Bij het
bouwen van een image worden `VOXIP_DEFAULT_URL` en `VOXIP_DEVICE_NAME` nog
gelezen als de `DAYNIVO_`-varianten ontbreken.

### Verwijderen

```bash
sudo ./uninstall.sh           # programma's en services weg, configuratie blijft
sudo ./uninstall.sh --purge   # ook configuratie, status, logs, netwerkprofielen en gebruikers
```

## Image bouwen

Het image wordt gebouwd met [pi-gen](https://github.com/RPi-Distro/pi-gen),
de officiële bouwtool van Raspberry Pi OS. De extra stage
`image/stage-daynivo` voert hetzelfde `install.sh` uit als een handmatige
installatie.

Vereist: een Linux-buildmachine (x86_64 of arm64) met Docker en git. Op
x86_64 is ook `binfmt`/qemu nodig voor ARM-emulatie:

```bash
sudo apt-get install -y qemu-user-static binfmt-support   # alleen op x86_64
./image/build.sh                                           # bouwt in Docker
# of zonder Docker, op Debian/Ubuntu met de pi-gen-afhankelijkheden:
sudo ./image/build.sh --native
```

Resultaat: `image/deploy/<datum>-daynivo-kiosk-os-<versie>.img.xz` plus een
`.sha256` en `BUILD-INFO-<versie>.txt`.

Instelbaar via omgevingsvariabelen:

| Variabele | Standaard | Betekenis |
|---|---|---|
| `PI_GEN_REF` | `2024-11-19-raspios-bookworm-armhf` | pi-gen-tag (32-bit) |
| `RELEASE` | `bookworm` | `bookworm` of `trixie` (moet bij `PI_GEN_REF` passen) |
| `DAYNIVO_DEFAULT_URL` | `https://schermen-ijsselflat.voxip.nl` | standaard kiosk-URL |
| `DAYNIVO_DEVICE_NAME` | `Daynivo Kiosk` | standaard apparaatnaam |
| `TARGET_HOSTNAME` | `kiosk` | hostname (`http://<hostname>.local:8080`) |
| `ALLOW_DIRTY` | `0` | `1` = bouw de werkmap in plaats van de laatste commit |

**Reproduceerbaarheid.** pi-gen staat vast op een tag en de broncode
gaat via `git archive` van één commit mee. Beide staan in `BUILD-INFO`
(ook in de image: `/usr/share/daynivo-kiosk/BUILD-INFO`). De Debian- en
Raspberry Pi-pakketten komen uit de archieven zoals die op het moment van
bouwen zijn. Er bestaat geen snapshot-archief voor Raspberry Pi OS, dus
twee builds op verschillende dagen kunnen nieuwere pakketversies bevatten.
Bewaar voor een uitrol daarom de gebouwde `.img.xz` zelf.

## Releases

Een release maak je door `VERSION` te verhogen, te committen en een tag met
hetzelfde nummer te pushen:

```bash
echo 1.2.0 > VERSION && git commit -am "Release 1.2.0"
git tag v1.2.0 && git push && git push origin v1.2.0
```

Gitea Actions (`.github/workflows/release.yml`) draait dan de tests en maakt
een release met `daynivo-kiosk-os-<versie>.tar.gz` (+ `.sha256`) en
`install-online.sh`. Daarna bouwt dezelfde workflow het SD-image en hangt het
`.img.xz` (+ `.sha256`) aan dezelfde release; dat duurt 30 tot 90 minuten of
langer. Zodra de tar-bestanden er staan, zien de kiosks de nieuwe versie.

Vereist op de Gitea-server:

- een **act_runner** met het label `ubuntu-latest`;
- voor het image: `container.privileged: true` in de runnerconfiguratie
  (pi-gen heeft loop-devices en binfmt_misc nodig) en genoeg schijfruimte
  (± 15 GB tijdens het bouwen);
- de maximale bijlagegrootte (`[attachment] MAX_SIZE` in `app.ini`, in MB)
  groter dan het image (± 1 GB);
- optioneel een repository-secret `RELEASE_TOKEN` (token met schrijfrecht op
  de repository), als het standaardtoken van de workflow geen releases mag
  maken.

## Beheer

### Webinterface — `http://<hostname>.local:8080`

| Pagina | Functies |
|---|---|
| **Dashboard** | Chromium-status, kiosk-URL, uptime, CPU, temperatuur, voeding (onderspanning), RAM, SD-kaart, IP-adressen, verbinding, versie. Grote knoppen voor *Pagina herladen*, *Chromium herstarten* en *Raspberry Pi herstarten*. |
| **Kiosk** | URL (alleen HTTPS), apparaatnaam, automatisch verversen, browserprofiel, herstart na crash, screenshot van het scherm, laatste meldingen. |
| **Systeem** | Herstarten, veilig uitschakelen, hostname, rotatie, resolutie, zoom, screensaver/DPMS, poort/HTTPS van de beheerinterface. |
| **Netwerk** | Status van ethernet en wifi, wifi scannen, wifi instellen, DHCP of statisch IP, DNS, wifi-land. Iedere wijziging moet binnen 3 minuten bevestigd worden, anders volgt een rollback. |
| **Logboek** | Logs per onderdeel (kiosk, Chromium, agent, healthcheck, beheer, netwerk, systeem). |

*Pagina herladen* gebruikt het Chrome DevTools Protocol op localhost: de
browser blijft draaien. *Chromium herstarten* herstart alleen de browser.
*Raspberry Pi herstarten* herstart het hele systeem.

### Commandoregel (via SSH)

```bash
sudo daynivo-kiosk-ctl status              # overzicht
sudo daynivo-kiosk-ctl setup-code          # setupcode voor de eerste configuratie
sudo daynivo-kiosk-ctl reset-password      # wachtwoord vergeten: nieuwe setupcode
sudo daynivo-kiosk-ctl set-url https://…   # URL wijzigen
sudo daynivo-kiosk-ctl reload              # pagina herladen
sudo daynivo-kiosk-ctl restart-browser     # Chromium herstarten
sudo daynivo-kiosk-ctl health              # healthcheck-rapport
sudo daynivo-kiosk-ctl maintenance on|off  # healthcheck tijdelijk niets laten herstellen
journalctl -u daynivo-kiosk-browser -u daynivo-kiosk-agent -f
```

### Configuratie — `/etc/daynivo-kiosk/config.json`

| Sleutel | Standaard | Betekenis |
|---|---|---|
| `device_name` | `Daynivo Kiosk` | naam in beheer en op de offlinepagina |
| `url` | `https://schermen-ijsselflat.voxip.nl` | kiosk-URL, alleen HTTPS |
| `refresh_interval` | `0` | 0 = uit, anders 30–86400 seconden |
| `screen_always_on` | `true` | geen screensaver/DPMS |
| `screen_off_minutes` | `10` | scherm uit na N minuten (als `screen_always_on` uit staat) |
| `rotation` | `0` | 0, 90, 180, 270 |
| `resolution` | `auto` | `auto` of bijv. `1920x1080` / `1280x720@60` |
| `zoom` | `1.0` | 0,25–4, schaalt de pagina (grote tv's) |
| `browser_restart` | `true` | Chromium automatisch herstarten na een crash |
| `browser_profile` | `persistent` | `persistent` = cookies en offline-cache blijven bewaard, `ephemeral` = alleen in RAM |
| `admin_port` | `8080` | poort van de beheerinterface |
| `admin_https` | `false` | HTTPS met zelfondertekend certificaat |
| `admin_allow_public` | `false` | ook toegang vanaf publieke IP-adressen (afgeraden) |
| `auto_update` | `false` | elke nacht een nieuwe release installeren |

Wijzigingen via de webinterface of `daynivo-kiosk-ctl` worden atomair
opgeslagen, met een `.bak` van de vorige versie. Een URL-wijziging gaat in
zonder dat Chromium herstart. Scherminstellingen gelden na een herstart van
Chromium (een vinkje in de webinterface doet dat direct).

## Uitrol bij meerdere klanten

Eén image voor alle klanten. Per apparaat zet je na het flashen op de
bootpartitie (`bootfs`, zichtbaar op Windows en macOS):

- **`daynivo-config.json`**: instellingen voor deze kiosk, plus optioneel
  `hostname` en `wifi_country`. Een voorbeeld staat als
  `daynivo-config.example.json` op de bootpartitie.
- **`daynivo-authorized_keys`**: openbare SSH-sleutels. SSH gaat dan aan, alleen
  met sleutel-login.
- Wifi en een eigen gebruiker stel je in via Raspberry Pi Imager.

De bestanden worden bij het opstarten verwerkt en hernoemd naar
`*.applied`, of naar `*.rejected` met de reden in `daynivo-config.error.txt`.

### Daynivo-schermen

Voor een Daynivo-display gebruik je als `url` de kiosk-URL van het scherm
uit Daynivo (*Schermen* → scherm → kiosk-URL, inclusief `?token=`). Het
token wordt in de webinterface, de CLI en de logs afgeschermd
(`?token=…ab12`). De kiosk laat een lopende pagina staan als het netwerk
wegvalt. Daynivo toont dan zijn eigen laatst bekende inhoud, en
automatisch verversen wordt overgeslagen zolang de server niet bereikbaar
is.

## Ontwikkelen en testen

```bash
python3 -m venv .venv && .venv/bin/pip install -r requirements-dev.txt
.venv/bin/python -m pytest          # unit- en webtests
make lint                           # shellcheck (indien geïnstalleerd)
make test-bookworm                  # dezelfde tests in Debian Bookworm met de apt-pakketten van de Pi (Docker)
```

Lokaal draaien van de webinterface (zonder Pi; systeemacties falen netjes):

```bash
make dev    # http://127.0.0.1:8080 met tijdelijke mappen in .dev/
```

## Probleemoplossing

| Symptoom | Oplossing |
|---|---|
| Zwart scherm na opstarten | `sudo daynivo-kiosk-ctl status`. Kijk in de journal van `daynivo-kiosk-x`/`daynivo-kiosk-browser`. Staat de monitor aan vóór de Pi? |
| Beheerinterface onbereikbaar na netwerkwijziging | Wacht 3 minuten (automatische rollback) of zet `daynivo-network-reset` op de bootpartitie en herstart. |
| Wachtwoord vergeten | `sudo daynivo-kiosk-ctl reset-password` via SSH, of verwijder `/etc/daynivo-kiosk/admin.json` met de SD-kaart in een Linux-pc. |
| `kiosk.local` werkt niet | Gebruik het IP-adres (staat op het setupscherm en in je router). Windows heeft soms Bonjour/mDNS nodig. Geef iedere kiosk een unieke hostname. |
| Onderspanning in het dashboard | Gebruik de officiële 5,1 V/2,5 A-voeding. Onderspanning veroorzaakt crashes en SD-kaartcorruptie. |